Samenvatting Geïntegreerd Breed Onthaal (GBO) Eerstelijnszone regio Grimbergen

Het samenwerkingsverband GBO- eerstelijnszone regio Grimbergen:

Reikt uit naar:
naar zoveel mogelijk kwetsbare gezinnen met kinderen van 0-12 jaar door een netwerk van partners in te schakelen als actieve signaalfiguur en warme doorverwijzer. naar zoveel mogelijk signaalfiguren zodat zij met hun bezorgdheden over de gezinnen die zij ontmoeten, snel terecht kunnen.

Gaat pro actief aan de slag met de toegeleide gezinnen:

1) Het GBO-team neemt zelf met hen contact op, en doet dit op de manier waarop het gezin gecontacteerd wenst te worden.
2) Het GBO-team luistert naar het gezin. Zonder oordeel.
3) Het GBO-team screent op eigen initiatief een aantal basisrechten met een directe impact. Zo ervaart het gezin een quick win. Het vertrouwen groeit.
4) Het GBO-team brengt stapsgewijs, op maat van het gezin en in functie van de vraag van het gezin, het gepaste begeleidingsaanbod binnen. Het overzicht over het traject en de betrokken hulpverleners worden te allen tijde behouden.
5) Het GBO-team bevraagt het gezin spontaan over hun ervaringen binnen het onthaaltraject, en stuurt bij waar nodig.
6) Het GBO-team zet een systeem van “nazorg” op poten zodat gezinnen op (in plaats van onder) de radar blijven.

met de signaalfiguren en de eigen medewerkers:

1) Inspireert: biedt vorming aan, bijvoorbeeld hoe signalen oppikken, hoe verbindend in gesprek gaan met gezinnen over moeilijke en delicate thema’s?
2) brengt de signaalfiguren en de medewerkers binnen het GBO-verhaal samen zodat zij elkaar kunnen versterken.
3) bewaakt (ongevraagd en gevraagd) vanuit oprechte zorg het welzijn en de veerkracht van eigen medewerkers en signaalfiguren.

Om dat te kunnen doen:

Zet het samenwerkingsverband een structuur op. (achter de schermen) De GBO-stuurgroep zet de koers uit, bewaakt die en stuurt bij indien nodig op basis van input van alle partijen.
Het GBO-team “verbindt” de medewerkers van de kernpartners, brengt hen samen zodat zij de krachten kunnen bundelen, elk vanuit zijn specifieke organisatie, context en expertise.
Met 1 gezamenlijk doel: in elke gemeente van de eerstelijnszone bruggen bouwen naar en voor kwetsbare gezinnen.

Het GBO-team “voedt” de stuurgroep, zodat de opgedane ervaringen, de uitgewisselde expertises, de verworven inzichten, de goede praktijken verankerd kunnen worden in een draaiboek/methodieken/checklist/vormingen. De verwerkte informatie kan eventueel doorstromen naar hogere beleidsniveaus.

Het GBO-team “inspireert” het GBO-forum en deelt daar met zoveel mogelijk medewerkers/partners (faciliterende en secundaire) en de doelgroep, de opgedane ervaringen en de verworven inzichten. Op het GBO-forum worden de geboekte successen eveneens gevierd, hoe klein ook.

Deze mooi uitgekiende structuur is in sé onbelangrijk voor de doelgroep. Zij willen gehoord worden, zij willen volwaardig mee nadenken en participeren aan het GBO-verhaal zodat dit verhaal ook hun verhaal wordt. Uiteindelijk zijn zij toch de hoofdpersonages?

Een reflectiegroep/systematische bevragingen van de gezinnen/ervaringsdeskundigen inschakelen om vorming te geven aan alle GBO-organen: tools die bijna voor de hand liggen en die we actief gaan inzetten.
Gaandeweg dromen we binnen dit GBO-samenwerkingsverband van meer, beter, verder,…
De doelgroep in de stuurgroep? De doelgroep zelf als “toeleider”? (wegens absoluut tevreden over de GBO-tussenkomst) Gluren bij de buren? (Nederland,…)
Welke innovatieve participatietools hebben hun goede werking al bewezen?

Hieronder leest u de uitgebreide projecttekst van het GBO-eerstelijnszone regio Grimbergen. De eerste schuchtere stapjes die we hebben gezet binnen het GBO-verhaal smaken immers naar meer.

Projectaanvraag Geïntegreerd Breed Onthaal (GBO) eerstelijnszone regio Grimbergen.

Periode 2020-2025

Het project richt zich in een 1ste fase naar de doelgroep van kwetsbare gezinnen met kinderen onder de 12 jaar (baby’s, peuters en kleuters). Uit een analyse van beschikbaar datamateriaal via kindengezin.be (2018) blijkt dat het aantal kinderen dat in kansarmoede opgroeit, fors toegenomen is in Wemmel en Grimbergen. In Wemmel gaat het zelfs om meer dan een verdrievoudiging. De kansarmoede index bedraagt er respectievelijk 17,3 % en 8,7 %. Dit heeft te maken met een wisselwerking van grootstedelijke problematieken tussen de rand enerzijds en de stad Brussel anderzijds. Ook in de gemeente Kapelle-op-den-Bos is een sterke toename waar te nemen van het percentage kinderen dat in armoede opgroeit. Wat de gemeente Londerzeel en Meise betreft, bedragen deze statistieken respectievelijk 1,5 % en 2,7 %. Elke gemeente wordt met deze problematiek geconfronteerd, binnen een verschillende realiteit. We willen onderzoeken hoe we onze werking kunnen diversifiëren in functie van deze realiteiten.

Evolutie kansarmoede-index op basis van cijfers kind&gezin.

  2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010
Grimbergen 8,7% 7,3% 6.8% 5% 4,4% 3,3% 2,8% 4% 3,2%
Kapelle-op-den-Bos 6,3% 4,8% 5,4% 4,7% 4,1% 3,2% 5,2% 4,7% 2,5%
Londerzeel 1,5% 1,3% 1,2% 1,1% 1,7% 1,8% 2,3% 4,4% 4,6%
Meise 2,7% 2,8% 1,8% 1% 0,8% 1,6% 1,9% 2,2% 1,9%
Wemmel 17,3% 17,5% 16,1% 12,2% 9,8% 6,3% 5,2% 4,9% 5,9%

Het project startte vanaf juni 2019. Vanuit de eerstelijnszone regio Grimbergen werd een subsidie-aanvraag ingediend en goedgekeurd in het kader van een voorbereidende fase van de Vlaamse beleidsprioriteit ‘het realiseren van de functies en werkingsprincipes van een samenwerkingsverband Geïntegreerd Breed Onthaal’.

Vanaf 1 januari 2020 worden de functies en werkingsprincipes van het GBO in de praktijk verder omgezet.

Criterium 1: Werken aan een gezamenlijke visie, gezamenlijke doelstellingen en een gezamenlijk kader voor de werkingsprincipes van een samenwerkingsverband Geïntegreerd Breed Onthaal.

In de Eerstelijnszone regio Grimbergen heeft het veranderteam en het veranderforum al gewerkt aan een breed gedragen missie en visietekst voor de Zorgraad:

1. De eerstelijnszone regio Grimbergen is een samenwerkend netwerk van partners. We willen een toegankelijke, transparante en integrale hulp- en dienstverlening faciliteren op het vlak van welzijn en gezondheid voor alle mensen in de regio.
2. We streven naar een betere afstemming tussen de verschillende zorg-, hulp- en dienstverleningspartners. We doen dit door alle professionele en niet-professionele actoren te verenigen en te verbinden. We bundelen krachten en expertise om efficiënt op multi- en interdisciplinair niveau samen te werken.
3. De persoon met een zorg- en ondersteuningsnood staat bij ons centraal. We benaderen hem/haar respectvol als een uniek persoon met zijn/haar eigenheid, mogelijkheden en krachten. We willen hem/haar maximaal kansen bieden om te kunnen ontwikkelen als individu en te participeren in de samenleving. We verliezen hierbij de mensen uit zijn/haar omgeving niet uit het oog en houden rekening met hun draagkracht.

Gezien de inbedding van het GBO in de eerstelijnszone, zal vertrokken worden vanuit de missie/visie van de Zorgraad in de Eerstelijnszone regio Grimbergen.

We willen in de verschillende structuren van het GBO-samenwerkingsverband, met de participatie van alle betrokken medewerkers van de 3 kernpartners en van de doelgroep, deze breed geformuleerde missie en visietekst vertalen naar de concrete GBO-werking in regio Grimbergen.

Dat betekent dat we gaan voor een onthaal, waar er door elk van de 3 kernpartners een brede vraagverheldering gebeurt (volgens een gemeenschappelijk kader), waar elke kernpartner – naast het eigen aanbod - een goed zicht heeft op het aanbod van de andere kernpartners en bij uitbreiding van het achterliggend aanbod (geüpdatete sociale kaart) en waar er proactief aan rechtenverkenning wordt gedaan.

In deze missie en visie zullen we de werkingsprincipes een plaats geven: hoe werken we proactief, outreachend, welke duidelijke en transparante afspraken kunnen we maken, hoe doen we aan kennisdeling, welke investeringen doen we, hoe zorgen we voor gezamenlijke competentieversterking? Doordat we deze principes vorm zullen geven binnen deze missie en visie, kan op termijn het concept GBO toegepast worden op eender welke doelgroep.

Samengevat:

We willen komen tot uniformiteit in onze onthaalmodellen. (3 kernpartners) Het GBO-team ( zie hieronder) is volop bezig met dit proces en pakt dit als volgt aan:

a. elkaars onthaalmodel en begeleidingsaanbod toelichten aan elkaar. Op die manier weten de kernpartners beter van elkaar wat ze doen.
b. Nadien start het GBO-team op casusniveau om te kijken wat elke partner kan betekenen op basis van zijn eigen onthaalmodel.

We willen het begeleidingsaanbod op elkaar afstemmen.

Initieel kijken we binnen het GBO-team op casusniveau om te kijken wat elke partner kan betekenen binnen zijn begeleidingsaanbod en hoe dit aanbod op elkaar kan afgestemd worden. Nadien kan dit algemeen vertaald worden.

We willen proactief inzetten op verkenning en uitputting van basisrechten.
Toeleiders (die rechtstreeks met de doelgroep in contact komen en dus als eerste zaken detecteren) bieden tussenkomst van het GBO-team aan.

Zodra het gezin akkoord gaat, neemt het GBO-team zelf contact op.

We bieden proactief een rechtenonderzoek aan: daarin gaan we basisrechten ( een relevante selectie van basisrechten met impact) screenen en realiseren.

Het GBO-team neemt een echte pioniersrol op.

Er kan geëxperimenteerd worden met samenwerking en afstemming met als doel om dat nadien gefaseerd verder uit te rollen bij alle medewerkers van de kernpartners.

Het GBO-team koppelt systematisch terug naar de stuurgroep die een draaiboek uitwerkt waarin een eerste aanzet wordt gegeven voor een gemeenschappelijk onthaalmodel.
De stuurgroep toetst het draaiboek af bij het GBO-team/forum en stuurt bij.

Die constante wisselwerking is de basis van onze projectoproep.

Criterium 2: Basiswerkers faciliteren in hun samenwerking en ze eenduidig aansturen om gemeenschappelijke werkingsprincipes te realiseren.

Het GBO-samenwerkingsverband is gestructureerd op 4 niveaus: GBO-stuurgroep, GBO-team, GBO-forum en GBO-reflectiegroep.

De GBO-stuurgroep stuurt het ganse proces aan. De GBO-stuurgroep bestaat uit een afgevaardigde beleidsmedewerker van het CAW Halle Vilvoorde, een afgevaardigde van de diensten maatschappelijk werk (DMW) binnen de mutualiteiten en beleidsmedewerkers van de OCMW’s/Sociaal Huizen van Grimbergen, Kapelle-op-den-Bos, Meise, Londerzeel en Wemmel (= de 3 kernpartners). De stuurgroep komt maandelijks samen. De projectcoördinator van de Welzijnskoepel zorgt voor de agenda, zit de vergaderingen voor en zorgt voor voortgang in het realiseren van de gemaakte afspraken. De rol van de projectcoördinator is van essentieel belang. Het aantal partners rond de tafel met allemaal drukke agenda’s vraagt een dergelijke strakke aansturing. Het GBO-team startte op 26 september 2019 met samenkomsten om de 2 weken.

Het GBO-team bestaat uit 5 basiswerkers van de OCMW’s (1 per gemeente), 2 basiswerkers van DMW van de mutualiteiten en 2 basiswerkers van CAW Halle Vilvoorde. De projectcoördinator van de Welzijnskoepel is aanwezig op de vergaderingen van het GBO-team om de uitwisseling van informatie tussen het GBO-team en de stuurgroep optimaal te houden.

We kiezen ervoor om te starten met een GBO-team dat bestaat uit een beperkt aantal medewerkers van de verschillende kernpartners. Het zijn effectief deze medewerkers die op het terrein vanuit hun eigen organisatie expert zijn in de omgang van de doelgroep. ( kwetsbare gezinnen met kinderen van 0-12 jaar)

De betrokken teamleden kunnen zo ervaren wat er nodig is om de samenwerking tussen de 3 kernpartners (nog) te verbeteren. Deze ervaringen kunnen dan dienen als basis om tot concrete werkbare samenwerkingsafspraken te komen.

Het GBO-team heeft onder meer volgende opdrachten: bespreken van concrete casussen, signaalfunctie/input leveren aan de GBO-stuurgroep, elkaars organisatie beter leren kennen, zeker in de opstartfase wat onthaalmodellen betreft om op termijn te komen tot 1 geïntegreerd onthaalmodel en intakeformulier. Hiertoe stelt elke basiswerker zijn eigen organisatie voor en deelt relevante schriftelijke informatie zoals het eigen intakeformulier en/of uitgeschreven processen.

Om de samenwerking/communicatie te stroomlijnen zal in de toekomst gebruik gemaakt worden van 1 gedeeld digitaal platform. De implementatie ervan is in 2020 voorzien.

Het GBO-team startte in een eerste fase met het bespreken van bestaande en complexe casussen met de idee deze “door elkaars bril” te bekijken.

Voor de instroom van nieuwe casussen hebben we 4 faciliterende actoren gedefinieerd: lagere scholen, CLB’s, (jeugd)politie en kind&gezin.

Deze komen momenteel via hun basiswerking in contact met kwetsbare gezinnen. We hebben met hen afspraken gemaakt om kwetsbare gezinnen, die zij tegenkomen en die nog niet de weg naar de hulpverlening hebben gevonden, aan te melden aan het GBO-team (gestart op 18 november 2019).

De basiswerkers hebben voorafgaandelijk de GBO-werking toegelicht aan deze faciliterende actoren tijdens persoonlijke contacten, schriftelijk en/of op bestaande lokale overlegplatformen. Deze bekendmakingsacties verlopen gestructureerd aan de hand van een opgesteld communicatieplan.

De faciliterende actoren krijgen ook de nodige instrumenten/methodieken om de toeleiding mogelijk te maken. Dit gaat om een: praktisch herkenningskaartje met tips, folder, aanmeldingsformulier en privacyverklaring. Deze documenten zijn gedragen tot stand gekomen door een herhaalde bespreking/wisselwerking tussen het GBO-team en de GBO-stuurgroep.

Het is de faciliterende actor, die de mogelijkheden van het GBO bespreekt met het gezin en vervolgens het ingevulde aanmeldingsformulier met akkoord van het gezin toezendt aan de basiswerker. De toezending gebeurt naar het algemene mailadres van het plaatselijk OCMW van waaruit de dispatch gebeurt. De basiswerker contacteert het gezin op korte termijn en start het onthaaltraject op de voor het gezin meest passende manier.

De hulpverlening gaat door op een plaats waar het gezin zich comfortabel voelt. De faciliterende actor die doorverwees (vanaf nu doorverwijzer genoemd) krijgt korte feedback. Het dossier wordt op de eerstvolgende vergadering van het GBO-team geagendeerd, zodat de 3 kernpartners er samen naar kunnen kijken in functie van de eigen expertise/vraagverheldering/proactieve aanpak/rechtenverkenning. Teneinde het dossier gestructureerd te bespreken, hanteert het team 1 centrale vragenlijst. Het GBO-team streeft naar: vraagverheldering, rechtenverkenning en toekenning, kortdurende hulp vanuit de 3 kernpartners en gerichte doorverwijzing naar het achterliggend aanbod, met de nodige aandacht voor afstemming, continuïteit en nazorg van de hulp- en dienstverlening.

Tijdens de verdere looptijd van het traject houdt de basiswerker nauw contact met de faciliterende actor, zodat eventuele signalen/vragen/noden verder aan bod kunnen komen.

Het GBO-team ontwikkelt een overzicht van de voornaamste basisrechten specifiek voor de gekozen doelgroep (gezinnen met kinderen jonger dan 12 jaar) op basis van concrete casusbesprekingen en een continu wisselwerking met vertegenwoordigers van de doelgroep, vertegenwoordigd binnen de GBO-reflectiegroep.

Het GBO-forum is een “open forum” dat openstaat voor alle medewerkers van de kernpartners. Het is de bedoeling dat op het GBO-forum de leden van het GBO-team toelichting geven over de ervaringen met betrekking tot de samenwerking die ze hebben opgedaan.

Op het GBO-forum wordt participatief samen met alle betrokken basismedewerkers van de 3 kernpartners aan de slag gegaan om de breed geformuleerde missie en visietekst te vertalen naar de concrete realiteit van het GBO-samenwerkingsverband.

Op 13 december 2019 gaat het eerste GBO-forum door waarbij TAO (teams voor advies en ondersteuning rond armoede) vanuit hun rol als ervaringsdeskundige een vormingssessie geeft over de leefwereld van armoede en concrete tips/tools aanreikt aangaande communicatie. Aan de hand van deze vorming hopen we dat de basiswerker zal beschikken over betere handvaten in het toepassen/screenen van de basisrechten voor een gezin. Deze vorming wordt voorafgegaan door een inleidend moment over het GBO zelf zodat inzicht/kennisuitwisseling/feedback tussen de basiswerkers van de kernpartners ontstaat.

Later kan overwogen worden deze vorming ook te geven aan de 4 faciliterende partners.

Tijdens de looptijd van het verdere traject 2020-2025 wordt deze structuur/werkwijze/wisselwerking verder geïntensifieerd/uitgebouwd.

Criterium 3: Werken aan de participatie van de doelgroep en van de basiswerkers bij de uitwerking van de concrete werkzaamheden van het samenwerkingsverband Geïntegreerd Breed Onthaal.

Participatie van de doelgroep:

In het werkingsjaar 2019 hebben de kernactoren vooral aandacht besteed aan het leren kennen van elkaar opdat een goede basis gelegd wordt van waaruit verder gewerkt kan worden aan dit project. In een volgende fase gaan we de participatie van de gebruikers structureel verankeren binnen de projectstructuur van het GBO.

Zo denken we vanaf 2020-2021 aan de oprichting van een reflectiegroep, die bestaat uit vertegenwoordigers van de doelgroep, ondersteund door praktijkorganisaties zoals TAO/RISO. Deze groep heeft, zoals hierboven aangegeven, als opdracht het geheel te overzien en te reflecteren over de voornaamste rechten en de wijze waarop de principes van het GBO geïntegreerd kunnen worden binnen de bredere werking van de kernactoren. Een goede wisselwerking/terugkoppeling binnen en tussen de projectstructuren is dan ook erg belangrijk.

Verder wordt de doelgroep nauw betrokken in de uitvoering van voorstellen, bijvoorbeeld hoe de verkenning en toekenning van basisrechten praktisch vertalen in een werkbaar model en de communicatie hierover in een brochure of website.

De inrichting van de reflectiegroep wordt laagdrempelig/informeel gehouden. Om de reflectiegroep samen te stellen, spreken we binnen het netwerk van de doelgroep, vertrouwenspersonen aan. We denken aan organisaties zoals de Welzijnsschakel Londerzeel, Kindkracht Grimbergen, Inloopcentrum CAW Vilvoorde, Warmkracht vzw Vilvoorde, Oudercafé Wemmel, Warm Meise, Buurthuis Grimbergen,... Vanuit dit bestaand netwerk kan de interesse van de doelgroep tot deelname aan de reflectiegroep, in samenwerking met TAO/RISO, bevraagd worden.

Vanaf november 2019 kunnen de faciliterende actoren gezinnen effectief toeleiden naar het GBO-team.
Deze gezinnen worden betrokken door middel van een kwalitatieve bevraging door RISO. Vanaf 2020 zal RISO deze eerste jaarlijkse bevraging van de doelgroep organiseren. RISO bevraagt volgens de 7 b’s, namelijk bekend, bereikbaar, beschikbaar, begrijpbaar, betrouwbaar, betaalbaar en bruikbaar. Minstens 5 betrokken gezinnen en 5 partners (faciliterende actoren) achter de gezinnen worden bevraagd naar de eerste effecten, aanpak en de voor hen belangrijkste rechten om op te werken. Er is eveneens een bevraging van 5 gezinnen die de hulpverlening weigerden.

Uit deze bevraging ontstaat een gezamenlijk participatief verbetertraject. Dit verbetertraject wordt beleidsmatig geïmplementeerd door de GBO-projectstructuur.

Participatie van de basiswerkers:

De structurele participatie van de basiswerkers zit verankerd binnen de projectstructuur, op het niveau van het GBO-team en het GBO-forum en de wisselwerking met de GBO-stuurgroep.

Het GBO-team, dat sinds 26 september 2019 om de 2 weken samenkomt, heeft volgende opdrachten:

• Tot november 2019: experimentele casusbespreking (bestaande casussen) aan de hand van 1 centrale vragenlijst in functie van de eigen expertise/vraagverheldering/proactieve aanpak/rechtenverkenning.
• Vanaf november 2019 gestructureerde bespreking/opvolging van nieuwe aangemelde casussen door de netwerkpartners.
• Instrumenten/methodieken die in de uitvoeringsfase gehanteerd worden, valideren. Zo valideerde het team reeds een folder voor de bekendmaking van het GBO en een aanmeldingsformulier dat de faciliterende actoren voor kwetsbare gezinnen kunnen hanteren.
• De eigen organisatie aan elkaar voorstellen zodat de ontwikkeling van 1 geïntegreerd onthaalmodel/intakeformulier binnen het team kan groeien. Zo wordt om de 2 weken 1 eigen organisatie nader toegelicht, op het vlak van onthaalmodel, het eigen hulpverleningsaanbod en het achterliggend begeleidingsaanbod.
• In overleg met de reflectiegroep en op basis van concrete dossierbesprekingen, de belangrijkste basisrechten afbakenen.
• Zicht krijgen op samenwerkingsverbanden die al bestaan tussen bepaalde kernpartners en andere welzijnsactoren. Deze andere welzijnsactoren kunnen hun "aanbod" ontsluiten en verbreden naar alle kernpartners GBO binnen de Eerstelijnszone regio Grimbergen. Dit inzicht gebeurt onder meer aan de hand van de dossierbespreking.
• Het GBO-project continu en actief promoten aan de faciliterende actoren tijdens persoonlijke contacten, schriftelijk en/of op bestaande lokale overlegplatformen.
• Signaalfunctie naar de stuurgroep, op basis van hun concrete ervaring over vastgestelde knelpunten met betrekking tot de hulp- en dienstverlening. De stuurgroep neemt dit vanuit zijn beleidsmatige rol op naar de bevoegde instanties.

Deze participatie krijgt niet alleen fysisch vorm, maar ook digitaal door middel van de implementatie van 1 gedeeld digitaal platform vanaf 2020 waarlangs de opdracht van het team verder geïntensifieerd kan worden.

Het GBO-forum komt 2 keer per jaar samen. Een forum kan de vorm aannemen van netwerkdagen, vorming, coaching, sturing, kennisuitwisseling en goede praktijken, waardoor betrokkenheid wordt gecreëerd en de medewerkers elkaar in een andere setting leren kennen.

Het GBO-forum is een “open forum” dat openstaat voor alle medewerkers van de kernpartners.

Het GBO-forum heeft volgende opdrachten:

• Het GBO-forum vraagt aan de leden van het GBO-team om op het GBO-forum een uitgebreide toelichting te geven aan de medewerkers van de kernpartners, over de werking van het GBO-team.
• Het GBO-forum vraagt aan de leden van het GBO-team om opportuniteiten en knelpunten te formuleren, zoals zij die ervaren hebben in de samenwerking tussen de 3 kernpartners.
• De medewerkers van de 3 kernpartners geven - in een participatief proces – feedback over de verschillende aspecten van de samenwerking. Zij zoeken mee naar oplossingen voor de knelpunten en naar manieren om de opportuniteiten van dit samenwerkingsverband een bredere toegang te laten vinden bij alle teams en medewerkers van de 3 kernpartners.
• Op het GBO-forum komen de verschillende criteria van het GBO-samenwerkingsverband aan bod (o.a. participatief werken, focus op basisrechten, proactief en outreachend werken,…) zodat alle medewerkers van de kernpartners doordrongen worden van deze zienswijze.

Criterium 4: Delen van expertise.

De expertise tussen de 3 kernpartners wordt gedeeld door middel van vergaderingen, overleg, interactie en vorming binnen de projectstructuren, in casu de GBO-stuurgroep, het GBO-team, het GBO-forum en de GBO-reflectiegroep.

De GBO-stuurgroep bestaat uit 1 beleidsmedewerker van elke deelnemende kernpartner, aangevuld met de projectcoördinator. De GBO-stuurgroep komt maandelijks samen en heeft volgende opdrachten:

• De GBO-stuurgroep zet de algemene bakens uit.
• De GBO-stuurgroep neemt kennis van de input/bevindingen/knelpunten/tools/goede praktijken/nieuwe samenwerkingsverbanden van het GBO-team. De projectcoördinator faciliteert de doorstroming van informatie in beide richtingen.
• De GBO-stuurgroep zorgt voor de informatiedoorstroming tussen het GBO-team en het GBO-forum.
• De GBO-stuurgroep neemt kennis van de input/voorstellen/knelpunten geformuleerd door de GBO-reflectiegroep. De projectcoördinator faciliteert de doorstroming van informatie in beide richtingen.
• De GBO-stuurgroep analyseert alle input en signalen en gaat er gericht mee aan de slag.
• De GBO-stuurgroep zorgt voor een rapportering naar de Vlaamse overheid.

Het GBO-team komt in de beginfase om de 2 weken samen. Nadien wordt de samenkomst bekeken in functie van de concrete dossiers/noden/behoeften van de doelgroep.

Deze participatie krijgt niet alleen fysisch vorm, maar ook digitaal door middel van de implementatie van 1 gedeeld digitaal platform vanaf 2020 waarlangs de opdracht van het team verder geïntensifieerd kan worden.

De opdrachten van het GBO-team werden bij Criterium 3 toegelicht. Het is duidelijk dat het essentieel is dat er in die structuur veel expertise gedeeld wordt. Vanuit het delen van de expertise over de eigen werking en de gebruikte instrumenten en methodieken, kan het team op zoek gaan naar uniformiteit tussen de 3 kernpartners om te komen tot een gedragen gezamenlijk onthaalmodel met een afgewogen plaats voor vraagverheldering, rechtenverkenning en –toekenning, onmiddellijke hulp en gerichte doorverwijzing.

Het GBO-forum is een “open forum” dat openstaat voor alle medewerkers van de kernpartners. De opdrachten van het GBO-forum werden ook reeds onder Criterium 3 toegelicht.

Vanuit het GBO-forum wordt participatief samen met alle betrokken basismedewerkers van de 3 kernpartners aan de slag gegaan - om vanuit de ervaringen van het GBO-team – te komen tot een gezamenlijk hulpverleningsmodel. Hier kan de expertise van de verschillende kernpartners ten volle tot zijn recht komen.

Ook vorming door zowel eigen medewerkers als door externen kan aan bod komen in het GBO-forum.

De GBO-reflectiegroep bestaat uit vertegenwoordigers van de doelgroep en wordt ondersteund door praktijkorganisaties zoals TAO/RISO. Vertegenwoordigers van de doelgroep hebben een specifieke expertise: zij weten namelijk bij uitstek hoe de ontwikkelde hulpverleningsmodellen ervaren worden door de doelgroep. Het is uitermate belangrijk dat we ook deze expertise in beeld brengen en dat die expertise in het GBO-samenwerkingsverband gedeeld wordt met alle medewerkers.

Criterium 5: Concrete outreachende en proactieve acties opzetten om welomschreven kwetsbare doelgroepen te bereiken.

Proactief

• Proactief betekent dat we niet wachten tot de doelgroep tot bij ons komt, maar dat we zelf op actieve wijze toestappen naar de kwetsbare gezinnen met kinderen jonger dan 12 jaar. We gaan met andere woorden zelf actief op zoek.
• Dit doen we op 2 manieren:
o We werken met faciliterende actoren die door hun basiswerking in contact komen met deze kwetsbare doelgroep. We hebben 4 actoren gedefinieerd: lagere scholen, CLB’s, (jeugd)politie en kind&gezin. Met deze actoren maken we heldere afspraken over aanmelding van kwetsbare gezinnen bij het GBO-team. Er werd een aanmeldingsformulier ontwikkeld waarop het betrokken gezin toestemming kon geven voor contactopname. Zodra het GBO-team dergelijk aanmeldingsformulier ontvangt van een faciliterende actor, neemt een GBO-teamlid proactief zelf contact op met het gezin om een onthaalmoment in te plannen. Het zal meestal gaan over gezinnen, die de weg naar de hulpverlening nog niet gevonden hebben of gezinnen die zonder deze actie dreigen onder de radar te blijven.
o We gaan in ons onthaalmodel aan de slag met basisrechten. We verwachten niet dat een gezin zelf hierrond duidelijke vragen formuleert. In het onthaalmodel maken we proactief op een systematische wijze werk van een duidelijke rechtenverkenning en zullen we ook alle mechanismes in gang zetten voor rechtentoekenning.
• Het GBO-team en de GBO-reflectiegroep bakenen samen de meest belangrijke basisrechten af. Eens de voornaamste basisrechten helder zijn, willen we hier niet alleen in concrete casussen mee aan de slag gaan. We willen hierrond ook sensibiliseringcampagnes opzetten. Zo denken we er aan om inwoners proactief te informeren over hun basisrechten. Dit kan onder andere gebeuren via de eigen websites en infobladen van de verschillende kernpartners.
• Het GBO-samenwerkingsverband onderzoekt de wijze waarop rechten automatisch toegekend kunnen worden. In het GBO-team bijvoorbeeld denken we onder meer aan voordelen verbonden aan het leefloon, kansenpas verbonden aan een verhoogde tegemoetkoming of ten minste het onderzoeken van de wijze waarop aanvraagformulieren, administratie en procedures vereenvoudigd kunnen worden zodat meer tijd vrijkomt voor veldwerk.
• Uit de casusbesprekingen in het GBO-team blijkt dat het ontbreken van plaatselijke welzijnsvoorzieningen een belangrijke factor is in de onderbescherming, zeker in de plattelandsgemeenten. Dergelijk netwerk kan mensen vertrouwen/kracht geven om uit onderbescherming te geraken. De mobiliteit in die regio is beperkt. Daarom wil het GBO-team proactief het signaal geven aan het lokaal sociaal beleid om de mogelijkheden te onderzoeken om plaatselijk geïntegreerde basisvoorzieningen zoals buurthuizen (die het netwerk van de persoon kunnen versterken) uit te bouwen. Binnen deze buurthuizen kunnen laagdrempelige activiteiten/ontmoetingsmomenten georganiseerd worden. Een goed voorbeeld van dergelijke werking is het oudercafé dat het OCMW van Wemmel organiseert en de verveel-me-nietjes in Kapelle-op-den-Bos. Van hieruit kan kruisbestuiving ontstaan.
• Vanuit een gemeenschappelijke praktijktoepassing en expertiseontwikkeling formuleren we beleidsaanbevelingen en een handelingskader over de wijze waarop proactieve dienstverlening structureel lokaal kan worden ingebed.

Outreachend

Het zijn de faciliterende actoren die gezinnen waarover ze zich zorgen maken, aanmelden bij het GBO-team aan de hand van een aanmeldingsformulier. Dit aanmeldingsformulier stelt het GBO-team in staat om proactief met het gezin aan de slag te gaan. Het gaat dus niet over een klassieke verwijzing, waarin het effectieve initiatief bij het gezin ligt. Het aanmeldingsformulier moet het GBO-team toestemming geven om proactief contact op te nemen met betreffende gezin.

De hulpverlening zal altijd starten met een onthaalcontact. Het betrokken GBO-teamlid stelt alles in het werk om hulp op maat te bieden. Een eerste afspraak kan doorgaan in 1 van de diensten van de kernpartners. Maar als we merken dat dit een te hoge drempel is voor het betreffende gezin, kunnen we ook outreachend te werk gaan door bijvoorbeeld een huisbezoek aan te bieden of af te spreken in de buurt van de woonplaats van het gezin (bijvoorbeeld de school van 1 van de kinderen). Waar nodig gaan we aanklampend te werk, zeker op het vlak van rechtenverkenning en rechtentoewijzing.